ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Δυσκινητική και Αταξική Εγκεφαλική Παράλυση

Η δυσκινητική εγκεφαλική παράλυση συναντάται σχεδόν στο 7% των περιπτώσεων της εγκεφαλική παράλυσης. Συνιστά μία εξωπυραμιδική κινητική διαταραχή, που προκαλείται από βλάβη στα βασικά γάγγλια. Τα κύρια χαρακτηριστικά της δυσκινητικής εγκεφαλικής παράλυσης είναι ο εναλλασσόμενος μυϊκός τονος και οι αυξημένες αθέλητες παθολογικές κινήσεις (υπερκινησία). Αυτές οι αθέλητες κινήσεις συνήθως συμβαίνουν κατά την διάρκεια ηθελημένης δράσης και θα μπορούσαν να περιγραφούν κυρίως ως δυστονικές, αθετωσικές και χορειακές.

H δυστονία στην παιδική ηλικία χαρακτηρίζεται από αθέλητη, συνεχής ή διακοπτόμενη μϋική ενεργοποίηση με ταυτόχρονη συν-σύσπαση αγωνιστών και ανταγωνιστών μυών σε όλο το σώμα (εικόνα τετραπληγίας). Αυτές οι μυϊκές συσπάσεις οδηγούν σε στροφικές και επαναλαμβανόμενες αθέλητες κινήσεις ή/και ανώμαλες φιξαρισμένες στάσεις –που μπορεί να έχουν εικόνα ακινησίας– καθώς και συστροφές της κεφαλής, του κορμού και των άκρων. Στις περιπτώσεις που οι δυστονικές στάσεις παραμένουν κατά την ανάπαυση ή/και τα άκρα τείνουν να κινούνται προς ακραίες θέσεις (βαριά κατάσταση) τότε περιγράφεται ως δυστονική υπερτονία.

Το ακίνητο άκρο, ως αποτέλεσμα της συν-σύσπασης των ανταγωνιστικών μυϊκών ομάδων, περιγράφεται συνήθως στην κλινική πρακτική με τον όρο ‘δύσκαμπτο’ (rigid), δηλαδή αλύγιστο. Η δυστονία πρέπει να διαφοροποιηθεί από την δυσκαμψία (rigidity, υπερτονία δίκην ‘μολύβδινου σωλήνα’), το οποίο αποτελεί το κύριο χαρακτηριστικό της νόσου του Πάρκινσον, αλλά είναι σπάνια στα παιδιά. Στη δυσκαμψία, σε αντίθεση με την δυστονία, το άκρο δεν τείνει να επιστρέψει προς σε συγκεκριμένη φιξαρισμένη στάση και οι ηθελημένες κινήσεις στις περιφερικές μυϊκές ομάδες δεν επιφέρουν αθέλητες κινήσεις στις δύσκαμπτες αρθρώσεις, παρόλο που η δυσκαμψία μπορεί να επιδεινώνεται.

Η δυστονία μπορεί να περιορισθεί σε συγκεκριμένες περιοχές του σώματος (π.χ. σε αυχένα, κορμό, άνω άκρο) ή/και να συνυπάρχει με άλλες διαταραχές του μυϊκού τόνου, όπως σπαστικότητα (π.χ. στο ημιπληγικό χέρι). Τα παιδιά με δυστονική εγκεφαλική παράλυση συνήθως εμφανίζουν και άλλα συμπτώματα, όπως αθέτωση και χορεία.

Η αθέτωση περιγράφει συνεχείς, τονικές, αθέλητες κινήσεις, οποίες είναι αργές και σκωληκοειδείς (συνεχώς αλλάζουν). Επηρεάζει τον αύχενα, το πρόσωπο, τον κορμό και τα τέσσερα άκρα, κυρίως στις περιφερικές αρθρώσεις, και είναι πιο εμφανής στα δάκτυλα και στους καρπούς των άνω άκρων (εικόνα τετραπληγίας).

Η χορεία, προέρχεται από τη λέξη χορός και περιγράφει άτακτες, γρήγορες, βιαστικές, σπασμωδικές, δίκην μαριονέτας, αθέλητες κινήσεις, κυρίως στις κεντρικές αρθρώσεις των άκρων (ώμοι, ισχία).

Αν και τρεις ανωτέρω υπερκινητικές συμπεριφορές συνήθως συνυπάρχουν, στην δυσκινητική εγκεφαλική παράλυση μπορεί να παρουσιαστούν με τους εξής δύο μορφές: α) αθέτωση σε συνδυασμό με χορεία, όπου η αθετωσικές κινήσεις είναι γρηγορότερες και μπλέκονται με εκείνες της χορείας, λαμβάνοντας τον όρο χορειοαθέτωση και β) δυστονία. Στη χορειοαθέτωση επικρατεί τόσο η υπερκινησία όσο και η υποτονία (εναλλασσόμενος τόνος, αλλά κυρίως ελαττωμένος).

Από τα παιδιά με δυσκινητική εγκεφαλική παράλυση, το 41% περπατάει (24% με ή 17% χωρίς βοήθημα), ενώ το υπόλοιπο 59% χρησιμοποιεί αναπηρικό αμαξίδιο.

HhRFmgzZqsPT9P7YT0ESusI-oBFoRTykcZNBioAVw7Rjizz2EHBgF6ZAOd-LTgU2u_4MhQ=w1318-h514

Η αταξική εγκεφαλική παράλυση συναντάται σχεδόν στο 4% των περιπτώσεων της εγκεφαλικής παράλυσης. Xαρακτηρίζεται από ασταθείς κινήσεις, λόγω βλάβης της παραγκεφαλίδας. Η αταξική εγκεφαλική παράλυση εμφανίζει διαταραχή στην αίσθηση της ισορροπίας και στον μυϊκό συντονισμό, καθώς και υποτονία, με αποτέλεσμα οι κινήσεις να εκτελούνται με μη φυσιολογική δύναμη, ακρίβεια και ρυθμό.

Tα παιδία με αταξική εγκεφαλική παράλυση έχουν καλή κινητική εξέλιξη με το 90% να περπατάει (74% με ή 16% χωρίς βοήθημα), ενώ μόνο το 10% χρησιμοποιεί αναπηρικό αμαξίδιο

kR1A7dtO6RcEnPia3pDDQGuOBysYpCTLBXCYXT1V3tTk8VntZxy-EKM_37SeGIjL-NlNFg=w1318-h514

Τα παιδιά αυτά παρουσιάζουν σταδιακή κινητική βελτίωση, με τη δυνατότητα για βάδιση να μην φαίνεται να έχει όριο ηλικίας.

 

Σκουτέλης Χ. Βασίλειος
Φυσικοθεραπευτής MSc, Εργ. Συνεργάτης ΤΕΙ Αθήνας

http://www.bioanadrasis.com

 

ΑΝΑΦΟΡΕΣ

Beckung E, Hagberg G, Uldall P, Cans C. Probability of Walking in Children With Cerebral Palsy in Europe. Pediatrics 2008; 121(1):e187-92

Shevell MI, Dagenais L, Hall N. The relationship of cerebral palsy subtype and functional motor impairment: a population- based study. Developmental Medicine and Child Neurology 2009; 51:872-877.

ΜΟΙΡΑΣΤΕΙΤΕ ΤΟ



ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ