ΛΕΜΦΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ

Λεμφοίδημα και ογκολογική διαχείριση: ο απόλυτος οδηγός

Μία από τις σημαντικότερες αιτίες για την εμφάνιση λεμφοιδήματος είναι η θεραπεία του καρκίνου.
Η θεραπεία ή διαχείριση μίας κακοήθειας μπορεί να περιλαμβάνει οποιοδήποτε από τα παρακάτω θεραπευτικά μέτρα μεμονωμένα ή συνδυαστικά:

  • Χειρουργική επέμβαση αφαίρεσης του όγκου
  • Λεμφαδενικός καθαρισμός
  • Χημειοθεραπεία
  • Ορμονοθεραπεία
  • Ακτινοθεραπεία

Κάθε ένα από τα παραπάνω μέτρα έχει τον δικό του στόχο και επιλέγεται από τον θεράποντα ιατρό ανάλογα με το είδος του όγκου και τα θεραπευτικά πρωτόκολλα που υπάρχουν.

Ο βασικότερος λόγος για την εφαρμογή των μεθόδων που αναφέρθηκαν είναι η καλύτερη δυνατή  αντιμετώπιση του καρκίνου.

Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε μία από αυτές τις μεθόδους δεν έχει τις δικές της επιπτώσεις στον οργανισμό και κατ’αναλογία στο λεμφικό σύστημα.

Χειρουργική επέμβαση

Η χειρουργική επέμβαση σκοπό έχει, αν είναι εφικτό, να αφαιρέσει τον κακοήθη όγκο.

Είναι ευνόητο πως κάθε επέμβαση, προκαλεί μία τοπική βλάβη στους ιστούς και στο τοπικό λεμφικό δίκτυο.

Όπως μετά από κάθε τραυματισμό, ο οργανισμός θα ξεκινήσει την φάση επούλωσης προκειμένου να αποκαταστήσει τους ιστούς.

Έτσι θα γίνει μετά από την μαστεκτομή, την υστερεκτομή, την προστατεκτομή και τα άλλα χειρουργεία.

Συνήθως το χειρουργείο, αν δεν είναι εκτεταμένο, θα έχει ένα καλό επίπεδο επούλωσης χωρίς να αφήσει ανεπάρκειες.

Άμεσα μετά την επέμβαση θα εμφανιστεί ένα μετεγχειρητικό οίδημα το οποίο θα υποχωρήσει σταδιακά μέσα στο επόμενο διάστημα, με πλήρη απορρόφηση το πολύ στις 6-8 εβδομάδες.

Λεμφαδενικός καθαρισμός

Πρόκειται για μία χειρουργική παρέμβαση που αφαιρεί τους λεμφαδένες που είναι υπεύθυνοι για τον όγκο.

Ο βασικός λόγος που αφαιρούνται λεμφαδένες είναι η διήθηση τους.

Διαφορετικά πραγματοποιείται καθαρισμός εφόσον το απαιτεί το θεραπευτικό πρωτόκολλο

Η διαδικασία αυτή αποτελεί και την μεγαλύτερη βλάβη στο λεμφικό σύστημα.

Η αφαίρεση των λεμφαδένων θα δημιουργήσει μία μόνιμη βλάβη στο λεμφικό σύστημα που πιθανότατα θα οδηγήσει σε λεμφοίδημα. Η πιθανότητα αυτή εξαρτάται από τους ακόλουθους παράγοντες:

  • Χειρουργική τεχνική
  • Αριθμός λεμφαδένων
  • Βαθμός διήθησης των λεμφαδένων
  • Δεξιότητα του χειρουργού
  • Οι στατιστικές για την εμφάνιση του λεμφοιδήματος εδώ ποικίλουν από 4-5% έως πάνω από 50% ανάλογα με το είδος της επέμβασης, τον χειρουργό, την γενετική προδιάθεση και την δυνατότητα αναγέννησης του οργανισμού.

Χημειοθεραπεία

Η χημειοθεραπεία εφαρμόζεται προκειμένου να καταπολεμηθούν πιθανές μεταστατικές διεργασίες  σε όλο το σώμα.

Θεωρητικά έχει μικρή επίδραση στο λεμφικό σύστημα όμως επιδρά έντονα στη λειτουργία ολόκληρου του ανθρώπινου σώματος.

Γι’ αυτό εκτός από τις κλασσικές επιπλοκές, όπως είναι η απώλεια των τριχών ή η διαταραχή των νυχιών, δημιουργεί συχνά και γενικευμένα οιδήματα κυρίως στα πόδια χωρίς να αποκλείεται το πρήξιμο στα χέρια.

Τα οιδήματα αυτά θα υποχωρήσουν σταδιακά μετά την ολοκλήρωση των χημειοθεραπειών

Ορμονοθεραπεία

Η ορμονοθεραπεία είναι μία φαρμακευτική αγωγή που εφαρμόζεται σε κάποιες μορφές κακοήθειας και διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Κατά κανόνα δεν εμφανίζει επιπλοκές σε σχέση με το λεμφικό σύστημα.

Ακτινοθεραπεία

Εφαρμόζεται τοπικά και γύρω από την περιοχή της κακοήθειας για τις τοπικές κακοήθεις διεργασίες.

Ο αριθμός των ακτινοθεραπειών εξαρτάται πάντα από την κακοήθεια. Λόγω της έντονης και αθροιστικής επίδρασης που έχει στους ιστούς μπορεί να προκαλέσει βλάβη στους λεμφαδένες που ακτινοβολούνται αλλά και στο τοπικό λεμφικό δίκτυο.

Όσο περισσότερες ακτινοβολίες εφαρμοστούν τόσο μεγαλύτερη και η διαταραχή στο λεμφικό σύστημα. Συχνά δημιουργεί μικρό οίδημα στην περιοχή και σπανιότερα δερματικούς τραυματισμούς-εγκαύματα.

Η συσκευή ακτινοθεραπείας και η σωστή συντήρησή της θα αποτρέψουν περαιτέρω επιπλοκές.

Τι μπορώ να κάνω για την αποτροπή της εμφάνισης των οιδημάτων ή την διαχείρισή τους αν τελικά δεν αποτραπούν;

Τα περισσότερα από τα παραπάνω μέτρα θα επιδράσουν στην δημιουργία μικρού τοπικού ή πιο έντονου – γενικευμένου οιδήματος.

Κάθε θεραπευτική παρέμβαση για τον καρκίνο απαιτεί και τη δική της ιδιαίτερη διαχείριση.

Λεμφικό σύστημα μετά από Χειρουργική επέμβαση και λεμφαδενικό καθαρισμό

Συνήθως εφαρμόζονται μαζί σε ένα κοινό χειρουργείο, χωρίς να αποκλείεται να γίνουν ξεχωριστά ανάλογα με τα ευρήματα.

Νέα ερευνητικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι η άμεση μετεγχειρητική εφαρμογή λεμφικής παροχέτευσης με τα χέρια (MLD) , από την 1η μετεγχειρητική μέρα, μπορούν να επιδράσουν θετικά στην αναγέννηση των ιστών και να βελτιώσουν την ποιότητα του λεμφικού συστήματος. Αυτή η παρέμβαση μπορεί να θεωρηθεί και η μόνη πραγματική προληπτική διαδικασία που μπορεί να εφαρμοστεί για την αποφυγή ή καθυστέρηση της εμφάνισης του λεμφοιδήματος.

Η θεραπεία διαρκεί περίπου μισή ώρα και είναι ανώδυνη και ανακουφιστική.

Ουσιαστικά βοηθά την απορρόφηση του μετεγχειρητικού οιδήματος, την ενίσχυση των επουλωτικών διεργασιών και την αναγέννηση ενός ποιοτικού τοπικού λεμφικού δικτύου.

Λεμφικό σύστημα μετά απο Χημειοθεραπεία και ορμονοθεραπεία

Το οίδημα που θα δημιουργηθεί σε αυτές τις περιπτώσεις αντιμετωπίζεται με τους παρακάτω τρόπους:

Με κίνηση και αύξηση της δραστηριότητας, όταν αυτό είναι εφικτό, για να βελτιωθεί η αρθρική και μυϊκή αντλία του σώματος και να έχουμε μία φυσική παροχέτευση των οιδημάτων.
Με διουρητικά, πάντα μετά από συμβουλή του θεράποντος ιατρού, αν τα οιδήματα είναι πολύ έντονα και δημιουργούν δυσφορία και μειώνουν την ποιότητα ζωής
Με λεμφική παροχέτευση με τα χέρια (MLD), περιστασιακά και όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο για την ανακούφιση από τα έντονα συμπτώματα.

Λεμφικό σύστημα μετά από Ακτινοθεραπεία

Κατά την ακτινοθεραπεία μπορεί να εφαρμοστεί προληπτικά, ειδικά προς τις τελευταίες θεραπείες (μετά την 15η περίπου), λεμφική παροχέτευση με τα χέρια 1-2 φορές ανά εβδομάδα, για να αντιμετωπιστούν τα τοπικά οιδήματα και να αποφευχθούν επιπλοκές.

Η θεραπεία του καρκίνου είναι μία διαδικασία που υποβάλλει το σώμα σε δοκιμασία. Ας φροντίσουμε να μην το επιβαρύνουμε με περιττά συμπτώματα και ας το υποστηρίξουμε σωστά και ολοκληρωμένα. Η πρόληψη είναι αυτή που μπορεί να βοηθήσει καθοριστικά στο λεμφοίδημα.

Τριανταφύλλου Ευριπίδης
Φυσικοθεραπευτής MSc, MLD Instructor

http://www.bioanadrasis.com

ΜΟΙΡΑΣΤΕΙΤΕ ΤΟ



ΙΑΤΡΟΙ




ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ