ΔΙΑΤΡΟΦΗ KAI ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ

Ο ρόλος της διατροφής στους τραυματισμούς

Κάθε τραυματισμός, είτε μυϊκός είτε οστικός, είναι επίπονος και χρειάζεται ειδική μεταχείριση και περίθαλψη. Βάσει των σημαντικών προόδων στις επιστήμες της φυσικοθεραπείας αλλά και της διατροφής είναι εφικτό να θεραπεύονται άμεσα αλλά και να προλαμβάνονται πολλοί τραυματισμοί. Στόχος της διατροφικής φροντίδας είναι να προλάβει ή να επιδιορθώσει διατροφικές ελλείψεις, που θα μπορούσαν να εμποδίσουν στην επούλωση των τραυμάτων.

Ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά

Ορισμένα μικροθρεπτικά και μακροθρεπτικά συστατικά διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο μετά από ένα τραυματισμό. Οπότε η επάρκειά τους είναι απαραίτητη ώστε η αποκατάσταση να είναι όσο το δυνατόν πιο ανώδυνη και σύντομη.

  • Βιταμίνη C: Βοηθάει στον σχηματισμό του κολλαγόνου στον οργανισμό. Από την στιγμή που το κολλαγόνο αποτελεί το πρωτεύον συστατικό στοιχείο των συνδετικών ιστών, η βιταμίνη C γίνεται αναγκαίο στοιχείο για την πρόληψη των τραυματισμών των οστών και των μυϊκών ομάδων. Δυναμώνοντας το κολλαγόνο, οι αρθρώσεις γίνονται ικανότερες και πιο ανθεκτικές στο χειρισμό μεγάλων φορτίων αντιστάσεων με μικρότερες πιθανότητες τραυματισμών. Η βιταμίνη C βρίσκεται σε: εσπεριδοειδή, χρωματιστές πιπεριές, σκούρα πράσινα λαχανικά, ακτινίδιο, μπρόκολο, μούρα, ντομάτες, μάνγκο και παπάγια.
  • Βιταμίνη Α: Είναι χρήσιμη γιατί υποστηρίζει την πρωτεϊνοσύνθεση, μια πολύ σημαντική διαδικασία για την μυϊκή ανάπτυξη. Τα επίπεδα της βιταμίνη Α μειώνονται καθώς αυξάνεται η πρωτεϊνοσύνθεση. Αυτό συμβαίνει γιατί η βιταμίνη Α είναι αναγκαία για την διάσπαση των πρωτεϊνών κατά την διάρκεια της διαδικασίας επιδιόρθωσης των μυϊκών ινών. Επίσης, η βιταμίνη Α έχει άμεσες επιπτώσεις στην τεστοστερόνη, την πιο σημαντική αυξητική ορμόνη του σώματος. Τέλος, η βιταμίνη Α παίζει πολύ σημαντικό ρόλο, παρέχοντας περισσότερη διαρθρωτική δύναμη στις μυϊκές ομάδες, προωθώντας την ανάπτυξη των οστών και τη διέγερση νεαρών κυττάρων για να ωριμάσουν με πιο γρήγορο ρυθμό.
  • Βιταμίνη D και ασβέστιο:Το ασβέστιο συμμετέχει στη μυϊκή συστολή και τη μεταγωγή νευρικών σημάτων, οπότε είναι απαραίτητο για την ανάρρωση από τραυματισμό. Βρίσκεται σε γαλακτοκομικά, φυλλώδη λαχανικά, σαρδέλες, μπρόκολο, αμύγδαλα, φύκια και σε εμπλουτισμένα με ασβέστιο προϊόντα. Η βιταμίνη D, απ’ την άλλη, διασφαλίζει την απορρόφηση του ασβεστίου, κατέχει κυρίαρχο ρόλο στην αποκατάσταση οστικών τραυμάτων και επιταχύνει την ανάρρωση από χειρουργείο.
  • Μαγνήσιο: Είναι απαραίτητο στη διαδικασία απορρόφησης του ασβεστίου, ενώ παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση του νευρικού συστήματος, τη λειτουργία των κυττάρων των μυών και της καρδιάς, καθώς και στον σχηματισμό των οστών. Η έλλειψη μαγνησίου μπορεί να επιφέρει κράμπες, αδυναμία και γρήγορη κόπωση.Το μαγνήσιο βρίσκεται στους ηλιόσπορους, στα καρύδια, στα αμύγδαλα, στα φουντούκια, στους λιναρόσπορους, στο σουσάμι, στο ταχίνι, στα φιστίκια Αιγίνης, στους χουρμάδες, στα αράπικα φιστίκια, στα ρεβίθια, στις µπανάνες, στα σύκα, στα μήλα, στα ροδάκινα, στα βερίκοκα, στο πλήρες φύτρο σιταριού, στα πλήρη δημητριακά, στο καλαμπόκι, στη σόγια, στα όσπρια, στο σκόρδο, στο μπρόκολο και στην αγκινάρα.
  • Ψευδάργυρος: Είναι απαραίτητο συστατικό ενζύμων και πρωτεϊνών, συμπεριλαμβανομένων όσων απαιτούνται για την επούλωση πληγών, την αναδόμηση και την αύξηση των ιστών. Γι’ αυτό προτείνεται η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε ψευδάργυρο, όπως το κρέας, το ψάρι, τα θαλασσινά, οι βολβοί, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι και τα προϊόντα ολικής άλεσης. Αφετέρου, δεν φαίνεται να βοηθούν τα συμπληρώματα ψευδαργύρου, καθώς αυτός ανταγωνίζεται την απορρόφηση του χαλκού και μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα ανεπάρκειας του τελευταίου.
  • Ω-3 λιπαρά οξέα:Η πρώτη φάση ενός τραυματισμού περιλαμβάνει κάποιου βαθμού φλεγμονή, απαραίτητη για τη σωστή επούλωση. Αν όμως η φλεγμονή παραμένει έντονη για αρκετό καιρό, καθυστερεί την ανάρρωση. Ένας τρόπος να προλάβετε την έκταση της φλεγμονής είναι η πρόσληψη ω-3 λιπαρών οξέων (από ψάρια, άλγη, καρύδια, λιναρόσπορο, σπόρους chia κ.α.), γνωστά για τις αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες, αλλά και η μείωση, αντίστοιχα, της πρόσληψης ω-6 λιπαρών οξέων (από καλαμπόκι, σόγια, φυτικά έλαια κ.ά.) που ευνοούν τη φλεγμονώδη επεξεργασία. Υπάρχουν επίσης αναφορές που υποστηρίζουν ότι τα συμπληρώματα ω-3 λιπαρών οξέων συνεισφέρουν στην αύξηση σύνθεσης μυϊκής πρωτεΐνης, περιορίζουν την απώλεια μυϊκής μάζας από την ακινητοποίηση και ευνοούν την ανάρρωση των κακώσεων.
  • Πρωτεΐνη: Η συνιστώμενη ποσότητα πρόσληψης πρωτεϊνών είναι εξαιρετικά μεταβλητή και εξαρτάται από την φυσική κατάσταση, την ηλικία και την υγεία του ατόμου, αλλά γενικότερα συνίσταται η πρόσληψη πρωτεΐνης 1,5-2,5 γρ. ανά κιλό σωματικού βάρους. Επίσης, είναι προτιμότερο η πρόσληψη πρωτεΐνης από τις τροφές να γίνεται ανά 3-4 ώρες, ώστε να προκαλείται το αίσθημα κορεσμού και να ελέγχεται το σάκχαρο στο αίμα. Η πρωτεϊνική σύνθεση των μυών κορυφώνεται περίπου δύο ώρες μετά την κατανάλωση πρωτεΐνης από τις τροφές. Επιπλέον, η πρωτεΐνη ορού γάλακτος που περιέχει υψηλή περιεκτικότητα στο αμινοξύ λευκίνη, φαίνεται να συμβάλει στην καλύτερη αφομοίωση και αποτελεσματική απορρόφηση των πρωτεϊνών. Η λευκίνη είναι ένα αντικαταβολικό αμινοξύ και ιδιαίτερα χρήσιμο ως διαιτητικό συμπλήρωμα.

 

Εμμανουέλλα Φωτεινού
Βιολόγος ΜSc Κλινική Βιοχημικός

http://www.efdiatrofin.gr

ΜΟΙΡΑΣΤΕΙΤΕ ΤΟ



ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ