ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Ρήξη μηνίσκου στο γόνατο. Χρειάζομαι πάντα χειρουργείο;

Η άρθρωση του γόνατος είναι μια από τις πιο πολύπλοκες αρθρώσεις του ανθρωπίνου σώματος όσον αφορά την κατασκευή και τη λειτουργικότητά της και για να επιτευχθεί άρτια το αποτέλεσμα της πολύμορφης κίνησης του γόνατος απαιτείται συνεργασία πολλών διαφορετικών ανατομικών μορίων. Δύο πολύ βασικές κατασκευές του γόνατος είναι οι  μηνίσκοι έσω και έξω, δύο ημισεληνοειδούς σχήματος δομές που αποτελούνται από κολλαγόνο, έχουν ινοχόνδρινη σύσταση και παρεμβάλλλονται μεταξύ των αρθρικών επιφανειών του μηρού και της κνήμης. Κύριες δράσεις τους είναι να μεταβιβάζουν το βάρος και να ισοκατανέμουν τα φορτία στις αρθρικές επιφάνειες μηρού και κνήμης, να ενισχύουν τη σταθερότητα και να βοηθούν στη λίπανση της άρθρωσης, να απορροφούν και να αμβλύνουν τις δονήσεις του γόνατος (σαν ένα είδος αμορτισέρ).

Τι είναι η ρήξη μηνίσκου?

Ρήξη μηνίσκου είναι η διακοπή της συνέχειάς του σε κάποιο σημείο της μάζας του. Αποτελεί μια από τις συχνότερες αθλητικές κακώσεις, αλλά και γενικότερα κάκωση του γόνατος και σε μη αθλητές. Συχνότερες είναι οι ρήξεις του οπισθίου κέρατος του έσω μηνίσκου. Η αιματική παροχή τους είναι περιορισμένη γεγονός που καθιστά προβληματική την επούλωση των τραυματισμών αυτών. Είναι πολύ σημαντικό να καθοριστεί η ακριβής θέση, το είδος και το σχήμα της ρήξεως για τον καθορισμό της τελικής θεραπείας του ασθενούς.

Οι βλάβες των μηνίσκων χωρίζονται σε δύο κατηγορίες:

Οξείες ρήξεις που συμβαίνουν συνήθως σε νέους ασθενείς κατά τη διάρκεια αθλητικών δραστηριοτήτων με συχνότερο μηχανισμό στροφικής κάκωσης του μηρού επί της κνήμης.

Χρόνιες –  Εκφυλιστικές ρήξεις συχνότερες σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας (πάνω από 60 ετών). Είναι αποτέλεσμα γήρανσης και αφυδάτωσης των μηνίσκων με αποτέλεσμα να είναι λιγότερο ευκίνητοι και πιο ευάλωτοι σε ρήξη.

Εικ. 2

 

Ποια είναι τα συμπτώματα της ρήξης μηνίσκου?

Η συμπτωματολογία των τραυματισμών αυτών ποικίλει και μπορεί να είναι από ασυμπτωματική έως έντονος  πόνος, οίδημα του γόνατος και επώδυνος περιορισμός του εύρους κίνησης της άρθρωσης. Συχνά το γόνατος μπλοκάρει αν το ραγέν τμήμα του μηνίσκου εισέλθει μέσα στην άρθρωση. Οι ασθενείς ταλαιπωρούνται από πόνο κατά τη βάδιση, ιδίως όταν κατεβαίνουν σκάλες ή λυγίζουν το γόνατό τους. Επιπλέον, εμφανίζονται ενοχλήματα κατά τη διάρκεια αθλητικών δραστηριοτήτων που απαιτούν στροφικές κινήσεις του γόνατος όπως για παράδειγμα το τένις, το μπάσκετ ή το σκί.

Πώς γίνεται η διάγνωση?

Η διάγνωση της κάκωσης των μηνίσκων βασίζεται στη λήψη λεπτομερούς ιστορικού της φύσης του τραυματισμού και της συμπτωματολογίας του ασθενούς, καθώς και στη κλινική εξέταση όπου ελέγχονται το εύρος κίνησης, επώδυνα σημεία, οίδημα, συλλογή υγρού ή δυσκαμψία της άρθρωσης.

Εικ. 3
Η επιβεβαίωση της διάγνωσης γίνεται με τη χρήση μαγνητικής τομογραφίας του γόνατος η οποία έχει διαγνωτική ευαισθησία μεγαλύτερη από 90%.

Εικ. 4

Γιατρέ έχω ρήξη μηνίσκου πρέπει οπωσδήποτε να χειρουργηθώ?

Πολλές κακώσεις μηνίσκου μπορούν να αντιμετωπιστούν συντηρητικά. Συγκεκριμένα, σε μικρού πάχους σταθερές ρήξεις ή σε χρόνιες ρήξεις που δε δημιουργούν συμπτώματα ή έχουν ήπια περιοδικά ενοχλήματα κρίνεται ωφέλιμη η έναρξη συντηρητικών μέσων όπως είναι η παγοθεραπεία, αντιφλεγμονώδης αναλγητική αγωγή, αποχή από αθλητικές δραστηριότητες και μυική ενδυνάμωση. Ωστόσο, στις περιπτώσεις που τα συμπτώματα επιμένουν, όταν υπάρχει περιορισμός της κίνησης του γόνατος ή σε αθλητές υψηλού επιπέδου, έχει ένδειξη η χειρουργική παρέμβαση με τη χρηση της αρθροσκοπικής τεχνικής. H αρθροσκόπηση αποτελεί μια ασφαλή τεχνική ελάχιστης παρεμβατικότητας και χρησιμοποιούνται μικρές χειρουργικές τομές (έως 5mm), από όπου εισάγονται το αρθροσκόπιο (για την άμεση όραση της άρθρωσης) και τα διάφορα αρθροσκοπικά εργαλεία για την εκτέλεσή της. Παγκοσμίως πλέον εκτελούνται περισσότερες από ένα εκατομμύριο αρθροσκοπικές επεμβάσεις κάθε χρόνο, αποτελεί μια τεχνική σχετικά ανώδυνη, αναίμακτη με πολύ μικρή παραμονή του ασθενή στο νοσοκομείο και ταχεία επάνοδο στις δραστηριότητές του.

Δυστυχώς η πλειοψηφία των ρήξεων είναι στην περιοχή του μηνίσκου που στερείται αιμάτωσης και έχει ένδειξη η αφαίρεση του τμήματος που έχει αποσπαστεί από το κυρίως σώμα του μηνίσκου. Η σύγχρονη τάση κατά την αρθροσκοπική χειρουργική είναι να διατηρείται όσο το δυνατόν περισσότερο τμήμα μηνίσκου μιας και σε περίπτωση ολικής αφαίρεσής του τα δύο οστά βρίσκονται σε απευθείας επαφή με αποτέλεσμα ταχύ εκφυλισμό της άρθρωσης. Επιπλέον, με τη χρήση ειδικών εργαλείων ομαλοποιείται το εναπομείναν τμήμα ώστε να μην εμφανιστεί πρόβλημα ξανά στο μέλλον. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις όταν η ρήξη εντοπίζεται σε τμήμα του μηνίσκου πλούσιο σε αιμάτωση έχει ένδειξη η συρραφή της βλάβης με ειδικά υλικά, ενώ τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούνται και τεχνικές αντικατάστασης του μηνίσκου με συνθετικά ενθέματα, ωστόσο έχουν εφαρμογή σε επιλεγμένα περιστατικά, ενώ δεν έχει τεκμηριωθεί ακόμη βιβλιογραφικά επαρκώς η αποτελεσματικότητά τους.

Εικ. 5
Εικ. 6

Άμεσα μετεγχειρητικά ο ασθενής χρησιμοποιεί πατερίτσες για λίγες ημέρες φορτίζοντας το χειρουργημένο πόδι. Πολύ σημαντική είναι η ταχεία έναρξη του πρωτοκόλλου μυικής ενδυνάμωσης, κινησιοθεραπείας και αποκατάστασης από φυσικοθεραπευτές εξειδικευμένους στο αντικείμενο των αθλητικών κακώσεων. Ο χρόνος αποχής από την εργασία εξαρτάται από το είδος της απασχόλησης, μάλιστα για ασθενείς με καθιστική εργασία συνήθως απαιτείται αποχή ελάχιστων ημερών.

Συμπερασματικά, οι τραυματισμοί του γόνατος με σύγχρονη ρήξη μηνίσκου αποτελούν μια συχνή κατάσταση που επηρεάζει αρνητικά τόσο την καθημερινότητα, όσο και τις αθλητικές δραστηριότητες των πασχόντων. Η σωστή επιλογή των ασθενών, η εμπειρία και εξειδίκευση του ορθοπαιδικού χειρουργού και τα άριστα πλέον αποτελέσματα της αρθροσκοπικής μηνισκεκτομής καθιστούν την επέμβαση αυτή εξαιρετικά ασφαλή και διαδεδομένη, ώστε το γόνατο να ανακτήσει πλήρως τη λειτουργικότητά του σε σύντομο χρονικό διάστημα.

 

Ράπτης Γ. Κωνσταντίνος
Ορθοπαιδικός Χειρουργός MD, MSc

http://www.raptisk.gr


 Βιβλιογραφία

  • Lamplot JD, Brophy RH. The role for arthroscopic partial meniscectomy in knees with degenerative changes: a systematic review. Bone Joint J. 2016
  • Moulton SG, Bhatia S, Civitarese DM, Frank RM, Dean CS, LaPrade RF.Surgical Techniques and Outcomes of Repairing Meniscal Radial Tears: A Systematic Review. 2016 Sep;32(9):1919-25
  • Xu C, Zhao J. A meta-analysis comparing meniscal repair with meniscectomy in the treatment of meniscal tears: the more meniscus, the better outcome? Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2015 Jan;23(1):164-70.

ΜΟΙΡΑΣΤΕΙΤΕ ΤΟ



ΙΑΤΡΟΙ




ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ