ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ

Κινητική αποκατάσταση σε Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο: Ο ρόλος της Φυσικοθεραπείας

Μετά από ένα αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο μια σειρά συμπτωμάτων μπορούν να εμφανιστούν. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται η αδυναμία κίνησης και αίσθησης τμημάτων του σώματος, οι δυσκολίες κατάποσης και ομιλίας, τα προβλήματα στην όραση και τον προσανατολισμό στο περιβάλλον.

Η αποκατάσταση της κίνησης αποτελεί πρωταρχικό στόχο για τον ασθενή προκειμένου να επανακτήσει δραστηριότητες της καθημερινής ζωής, όπως η μετακίνηση, η προσωπική φροντίδα, η προετοιμασία και η κατανάλωση φαγητού.

Η φυσικοθεραπεία στοχεύει αφενός στην πρόληψη και αντιμετώπιση επιπλοκών και αφετέρου στην κινητική επανεκπαίδευση. Επιπλοκές μπορεί να σχετίζονται με  τη λειτουργία των πνευμόνων, του καρδιαγγειακού συστήματος, την υγεία του δέρματος, καθώς και τις καταστάσεις που προκαλούν πόνο. Ενδεικτικούς τομείς της κινητικής επανεκπαίδευσης  αντιπροσωπεύει η βάδιση, η ορθοστάτιση, οι μεταφορές μεταξύ διαφόρων θέσεων, καθώς και η λειτουργική δραστηριοποίηση από αυτές τις θέσεις.  Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται στο προσβεβλημένο άνω άκρο το οποίο θα πρέπει να ενσωματώνεται από την αρχή της αποκατάστασης στους θεραπευτικούς στόχους.

DSC_0136

Θα πρέπει να τονιστεί πως η κινητική αποκατάσταση μετά από ΑΕΕ είναι διεπιστημονική και περιλαμβάνει τη φροντίδα από διαφορετικές ειδικότητες αποκατάστασης. Η εργοθεραπεία προσφέρει ιδιαίτερη εξειδίκευση στη λειτουργική επανεκπαίδευση του ασθενή μέσα από δραστηριότητες τη καθημερινότητας. Ειδικοί λογοθεραπευτές προσεγγίζουν την αποκατάσταση μυών του προσώπου που μπορεί να δυσλειτουργούν, καθώς και  προβλήματα κατάποσης. Θεραπευτές και  ειδικοί τεχνικοί μπορούν να προσαρμόσουν ή να κατασκευάσουν βοηθητικές συσκευές, όπως νάρθηκες ή  βακτηρίες.

Φυσικά θα πρέπει να παρέχεται καθόλο  το διάστημα αποκατάστασης η ιατρική συνδρομή για το συντονισμό της θεραπευτικής ομάδας, τη συνεχή  διαγνωστική επίβλεψη, καθώς και τη φαρμακευτική παρέμβαση.

Σύγχρονες κλινικές οδηγίες συνιστούν την πρώιμη και εντατική θεραπεία ιδιαίτερα στο χρονικό διάστημα των 6 πρώτων μηνών, μετά από την αρχική αγγειακή προσβολή. Συνήθως προτείνονται καθημερινές θεραπευτικές συνεδρίες για αυτό το χρονικό διάστημα. Φυσικά, λαμβάνεται υπόψιν η σταθερότητα του ασθενή, καθώς και η αντοχή του προκειμένου να σχεδιαστεί το εβδομαδιαίο θεραπευτικό πρόγραμμα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

DSC_0206

Είναι σημαντικό η κινητική αποκατάσταση να στοχεύει στην επανάκτηση λειτουργικών στάσεων και δραστηριοτήτων από των ασθενή. Στο κομμάτι της φυσικοθεραπείας το θεραπευτικό πρόγραμμα θέτει εξαρχής λειτουργικούς στόχους, όπως η κατάλληλη τοποθέτηση στη κλίνη και η μετακίνηση σε αυτή ή από αυτή. Αντίστοιχα,  η επίτευξη της ασφαλούς και κατάλληλης καθιστής θέσης θα προλάβει μυοσκελετικά προβλήματα και θα δώσει τη βάση για την επανεκπαίδευση του ασθενή ώστε να σηκώνεται ανεξάρτητα από αυτή. Η όρθια θέση είναι σημαντική για ζωτικές και νευροφυσιολογικές λειτουργίες, αλλά επίσης δίνει τη δυνατότητα επανεκπαίδευσης λειτουργικών δραστηριοτήτων που εμπεριέχουν τα άνω άκρα, όπως η προετοιμασία του φαγητού ή η περιποίηση του προσώπου. Παράλληλα, από την όρθια θέση ξεκινάει ένας σημαντικός στόχος αποκατάστασης που είναι η βάδιση.

Ένα πρόγραμμα κινητικής αποκατάστασης μπορεί να εμπεριέχει τη χρήση σύγχρονου τεχνολογικού εξοπλισμού, όπως ειδικοί διάδρομοι βάδισης, μηχανήματα ενδυνάμωσης, ειδικά διαμορφωμένες πισίνες κ.ο.κ. Η κατάλληλη διαμόρφωση του περιβάλλοντος φαίνεται επίσης να ενισχύει τα θεραπευτικά αποτελέσματα. Να σημειωθεί πως η αποκατάσταση δεν ολοκληρώνεται μέσα στο θεραπευτικό περιβάλλον, αλλά στο πραγματικό περιβάλλον του ασθενή. Κατά αυτό τον τρόπο θα πρέπει να αξιολογείται το κατά πόσο μπορεί ο ασθενής να ενσωματώσει τα οφέλη της θεραπείας σε συνθήκες πραγματικής ζωής.

Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να τονιστεί ο ρόλος της οικογένειας και του ίδιου του ασθενή για την πραγματοποίηση ασκήσεων και την τήρηση του θεραπευτικού πλάνου, στα διαστήματα που μεσολαβούν μεταξύ θεραπειών.

Η κίνηση που απαιτείται για την πραγματοποίηση καθημερινών δραστηριοτήτων παράγεται μέσα από σύνθετες σωματικές λειτουργίες. Σαφώς η μυϊκή δύναμη, ο συντονισμός και το εύρος κίνησης των αρθρώσεων αποτελούν πρωταρχικούς στόχους που απαιτούν συστηματική θεραπευτική προσέγγιση. Συχνά όμως, παράμετροι όπως η αισθητικότητα, η όραση, η μνήμη, ο προσανατολισμός, η συναισθηματική κατάσταση και η συγκέντρωσή  πολλές φορές δυσλειτουργούν. Για αυτό το λόγο θα πρέπει να πραγματοποιούνται συστηματικές διαδικασίες αξιολόγησης από τα μέλη της θεραπευτικής ομάδας, η οποία σε αυτή τη περίπτωση διευρύνεται για να συμπεριλάβει επίσης ειδικούς ψυχολόγους, νευροψυχολόγους, νευρολόγους  και ιατρούς άλλων ειδικοτήτων.  Η ακριβής αξιολόγηση αυτών των δυσλειτουργιών θα οδηγήσει με τη σειρά της στη ταχύτερη, ασφαλέστερη και πιο αποτελεσματική διαδικασία αποκατάστασης.

Τέλος, θα πρέπει να σημειωθεί πως η συστηματική χρήση δοκιμασιών αξιολόγησης της κίνησης συνεισφέρει στην παρακολούθηση της πορείας του ασθενή μέσα στο χρόνο, διευκολύνει την επικοινωνία και παρέχει κίνητρο για περαιτέρω βελτίωση!

 

Κυπριώτης Kώστας
Φυσικοθεραπευτής MSc, IMTT Instructor, IBITA instructor

http://www.bioanadrasis.com

http://www.idiokinisis.gr

 

Επιπρόσθετες πηγές

·         Royal Dutch Society for Physical Therapy (2014) Clinical Practice Guideline for Physical Therapy in patients with stroke. URL:  http://neurorehab.nl/wp-content/uploads/2012/03/stroke_practice_guidelines_2014.pdf

·         National Stroke Foundation (2010) Clinical Guidelines for Stroke Management 2010. URL: https://strokefoundation.com.au/~/media/strokewebsite/resources/treatment/clinical_guidelines_stroke_managment_2010_interactive.ashx?la=en

 

ΜΟΙΡΑΣΤΕΙΤΕ ΤΟ



ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ