ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Οσφυαλγία : Τι είναι Σημαντικό στη Διάγνωση και στη Θεραπεία

Η οσφυαλγία αποτελεί ένα αξιοσημείωτο πρόβλημα υγείας σε όλες τις αναπτυσσόμενες  χώρες, το οποίο αντιμετωπίζεται συνήθως σε κλινικό περιβάλλον, όπως ιατρεία, φυσικοθεραπευτήρια και σε ορισμένες περιπτώσεις νοσοκομεία.

Συνήθως ορίζεται ως πόνος, αυξημένη μυϊκή τάση ή δυσκαμψία ανάμεσα στην περιοχή που διαγράφεται ανάμεσα στο τμήμα των πλευρών -θώρακα και το αντίστοιχο των γλουτών και της λεκάνης. Μπορεί να συνοδεύεται σε κάποιες περιπτώσεις από άλγος κατά μήκος του ισχιακού νεύρου. Τα πιο συχνά εμφανιζόμενα συμπτώματα της οσφυαλγίας είναι ο πόνος και η μειωμένη ικανότητα κίνησης και λειτουργικότητας στην καθημερινότητα.

4-steps-lower-back-pain-relief

Για μεγάλο χρονικό διάστημα η διάγνωση και αντιμετώπιση της πάθησης της οσφυαλγίας αποτελούσε αντικείμενο διαμάχης ανάμεσα στις διάφορες ιατρικές και παραϊατρικές ειδικότητες. Παρολ’ αυτά τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί σημαντική πρόοδος στο γενικότερο πλάνο αντιμετώπισης των οσφυαλγικών ασθενών.

 

Ποια άτομα έχουν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν Πόνο στη Μέση;

Οι περισσότεροι από εμάς θα βιώσουμε ένα επεισόδιο κρίσης οσφυαλγίας στη ζωή μας. Τα αναφερόμενα ποσοστά εμφάνισης διαφέρουν από 49% έως και 70% με κύρια εμφάνιση κυρίως στις δυτικές χώρες. Κύριοι προδιαθεσιακοί παράγοντες είναι η καθιστική ζωή, η έλλειψη φυσικής άσκησης, οι τραυματισμοί και πλέον η γονιδιακή προδιάθεση.

Too many hours in the chiar...

 

Πως γίνεται η Διάγνωση;

Η διαγνωστική διαδικασία κυρίως απευθύνεται στη διαφοροποίηση μεταξύ των μορφών του Συγκεκριμένου ή Μη Συγκεκριμένου Οσφυαλγικού Πόνου. Η Συγκεκριμένη Οσφυαλγία ορίζεται από συμπτώματα που προκαλούνται από σαφείς παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς όπως κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου, μόλυνση, οστεοπόρωση, ρευματοειδής αρθρίτιδα, κάταγμα είτε όγκος.

Αντιθέτως, η Μη Συγκεκριμένη Οσφυαλγία ορίζεται από συμπτώματα χωρίς καθαρή παθολογική αιτιολογία. Στους ασθενείς αυτούς η διάγνωση εφαρμόζεται μέσω της διαδικασίας της απόρριψης πιθανών παραγόντων. Διάφοροι διαγνωστικοί όροι που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από διάφορες ειδικότητες είναι λουμπάγκο, αστάθεια, διαταραχή των οπισθοπλάγιων σπονδυλικών αρθρώσεων (facet joints), εκφύλιση μεσοσπονδυλίων δίσκων κλπ.

Στην κλινική πρακτική η οσφυαλγία χαρακτηρίζεται από τη διάρκεια της ως:

  • Οξεία, όταν η διάρκεια της κυμαίνεται από 4 έως 6 εβδομάδες.
  • Υποξεία, με παρουσία συμπτωμάτων από την 6η εβδομάδα έως τον 3ο μήνα.
  • Χρόνια, όταν τα συμπτώματα παραμένουν περισσότερο από 3 μήνες.


Το σημαντικό στοιχείο στη διάγνωση είναι η αναγνώριση της μορφολογίας της οσφυαλγίας, δηλαδή η διαφοροποίηση της πιθανής αιτίας ανάμεσα σε παθολογικά προβλήματα (συγκεκριμένη οσφυαλγία) και μηχανικά αίτια. Η αναγνώριση και ο εντοπισμός παραγόντων Συγκεκριμένης Μορφής Οσφυαλγίας αποτελεί ένδειξη προβλήματος αυξημένης σοβαρότητας που χρήζει περαιτέρω διερεύνηση και άμεση αντιμετώπιση 

 

Ποια είναι η Πρόγνωση;

Συνήθως, η πορεία μια κρίσης οσφυαλγίας είναι θετική για τον πάσχοντα. Ο πόνος και η μείωση της καθημερινής ικανότητας θα εξαλειφθεί σε ένα διάστημα 2-3 εβδομάδων. Παρολ’ αυτά, τόσο η κλινική εμπειρία όσο και οι έρευνες δείχνουν ότι ένα ποσοστό των συμπτωμάτων ενδέχεται να ξαναεμφανιστούν σαν «μικρές» νέες κρίσεις, οι οποίες ουσιαστικά αποτελούν εξάρσεις κατά το χρόνιο στάδιο του προβλήματος. Το χρονικό διάστημα που παρατηρείται αυτή η αυξημένη συχνότητα επανεμφάνισης συμπτωμάτων οσφυαλγίας θεωρείται ότι είναι η περίοδος των πρώτων 12 μηνών. Σημαντικό να αναφερθεί ότι η ένταση και η διάρκεια των συμπτωμάτων είναι σαφώς μικρότερη σε σχέση με τις αντίστοιχες της αρχικής κρίσης. Μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό του πληθυσμού (5% – 7%)θα αναπτύξει χρόνια οσφυαλγία και λειτουργική ανικανότητα μετά από μία κρίση.

Πόσο χρήσιμες είναι οι Ακτινοδιαγνωστικές Εξετάσεις;

Είναι σαφές ότι οι διαταραχές που αναγνωρίζονται με τα διάφορα μέσα ακτινοδιάγνωσης (ακτινογραφίες, μαγνητική τομογραφία κλπ) δεν συσχετίζονται πάντα με τα συμπτώματα του ασθενή. Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι στοιχεία εκφύλισης που διαγιγνώσκονται με τη χρήση μαγνητικής τομογραφίας, όπως είναι η κήλη του μεσοσπονδύλιου δίσκου, είναι εμφανή τόσο σε ανθρώπους που έχουν έντονο πόνο στην οσφυϊκή μοίρα όσο και σε ανθρώπους πουν δεν αναφέρουν καμία ενόχληση. Επομένως, η αναγκαιότητα της εφαρμογής παράλληλα κλινικής αξιολόγησης είναι ιδιαίτερα υψηλή. Σημαντικό να αναφερθεί επίσης ότι μεγάλο ποσοστό ασθενών με οσφυαλγία δεν εμφανίζουν ακτινοδιαγνωστικά ευρήματα στις εξετάσεις τους. Για τους παραπάνω αναφερόμενους λόγους, οι κλινικές οδηγίες συστήνουν πλέον με περιορισμό την περαιτέρω συνταγογράφηση ακτινοδιαγνωστικών εξετάσεων χωρίς σαφή διαγνωστική ανησυχία.

cauda-equina-spinal-MRI final

Ποιοι παράγοντες μπορούν να οδηγήσουν στη Χρόνια Οσφυαλγία;

  • Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση των ασθενών με κρίση οσφυαλγίας αποτελεί θεωρητικά και πρακτικά σημαντικό παράγοντα ελέγχου της πιθανότητας η πάθηση να εξελιχθεί σε χρόνια. Όπως έχει αποδειχθεί, η ανάρρωση και η επούλωση ασθενών με πόνο στην οσφύ είναι σημαντικά περιορισμένες όταν το διάστημα παραμονής των συμπτωμάτων παραμένει χρονικά μεγάλο (συνήθως περισσότερο από 6 εβδομάδες).
  • Η πρώιμη επαναφορά στην εργασία και σε δραστηριότητες επιβαρυντικές μπορεί να επιδράσει αρνητικά στη διαδικασία της ανάρρωσης του προβλήματος.
  • Η μη σωστή ενημέρωση του πάσχοντα για το πρόβλημα του, των παραγόντων που τον επιβαρύνουν και της γενικότερης ψυχοκοινωνικής αντίληψης που θα πρέπει να αναπτύξει μπορούν να οδηγήσουν στη χρονιοποίηση της οσφυαλγίας.

 

Πόσο αποτελεσματικές είναι οι υπάρχουσες Θεραπευτικές Επιλογές;

Πλήθος ερευνών έχει γίνει με στόχο την αξιολόγηση των διαφόρων φαρμακευτικών, συντηρητικών και χειρουργικών μέσων αντιμετώπισης του προβλήματος της οσφυαλγίας. Πιθανές επιλογές, τόσο κατά την οξεία όσο και χρόνια φάση της πάθησης, που δείχνουν να έχουν τη μεγαλύτερη απήχηση και αποτελεσματικότητα είναι:

  • Αντιφλεγμονώδης αγωγή (περισσότερο στην οξεία κρίση και λιγότερο σε καταστάσεις χρονιότητας).
  • Μυοχαλαρωτικοί φαρμακευτικοί παράγοντες.
  • Θεραπεία manual, κινητοποίηση μαλακών μορίων, νευροδυναμική θεραπεία, χρήση θερμού – ψυχρού.

 

manual treat

  • Συμπεριφορική γνωστική θεραπεία.
  • Στασική αντίληψη και εργονομική ενημέρωση.
  • Μορφές προγραμμάτων ενδυνάμωσης και ελαστικότητας (σε υποξεία και χρόνια περιστατικά).

 

Ποιος είναι ο ρόλος του χειρουργείου στην Οσφυαλγία;

Η επιλογή του χειρουργείου ως τρόπου αντιμετώπισης αποτελεί πάντα φλέγων ζήτημα τόσο για τον ασθενή όσο και για την ιατρική ομάδα. Η χρονιότητα του προβλήματος, η ποιότητα και η ένταση των συμπτωμάτων, η ανεπάρκεια των συντηρητικών μεθόδων στην αντιμετώπιση του προβλήματος, η μείωση της ποιότητας ζωής και η σαφώς η επικινδυνότητα ορισμένων προβλημάτων (όπως πχ η ιππουριδική συνδρομή) αποτελούν παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν τον πάσχοντα σε αυτή την επιλογή. Η εξέλιξη των χειρουργικών τεχνικών δίδει πλέον τη δυνατότητα επίτευξης ικανοποιητικών αποτελεσμάτων στη βελτίωση ή και την εξάλειψη σοβαρών προβλημάτων οσφυαλγίας.

 

Συμπερασματικά, η πάθηση της οσφυαλγίας αποτελεί ένα από τα συχνότερα εμφανιζόμενα προβλήματα στο δυτικό κόσμο με σημαντικό σωματικό, λειτουργικό, εργασιακό, οικονομικό και ψυχολογικό αντίκτυπο. Για πολλά χρόνια η αντιμετώπιση θεωρούταν φτωχή και τα ποσοστά της χρόνιας εξέλιξης του προβλήματος αρκετά υψηλά. Παρολ’ αυτά, η βελτίωση των θεραπευτικού πλάνου τόσο σε επίπεδο γνώσης όσο και σε ποικιλία επιλογών παρέχει τη δυνατότητα για πιο ουσιαστική αντιμετώπιση στο πρώιμο οξύ στάδιο και στον καλύτερο έλεγχο της εξέλιξης του προβλήματος σε χρόνιες καταστάσεις.

 

Γεώργιος Α. Τσιριγγάκης
Φυσικοθεραπευτής PT, MSc, CGA, MT  IMTA

http://www.idiokinisis.gr

 

Βιβλιογραφία – Αρθρογραφία

  1. Van Tulder MW, Koes BW. Low back pain: acute. Clinical Evidence.London: BMJ Publishing Group, 2006.
  2. Van Tulder MW, Koes BW. Low back pain: chronic. Clinical Evidence. London:BMJ Publishing Group, 2006.
  3. Pengel LHM, Herbert RD, Maher CG, Refshauge KM. Acute low back pain: a systematic review of its prognosis. BMJ 2003;327:323-5.
  4. Van den Hoogen HJ, Koes BW, van Eijk JT, Bouter LM, DevilleW. On the course of low back pain in general practice: a one year follow up study. Ann Rheum Dis 1998;57:13-9.
  5. Van den Hoogen HJ, Koes BW, Deville W, van Eijk JT, Bouter LM. The prognosis of low back pain in general practice. Spine 1997;22:1515-21.
  6. Van Tulder MW, Assendelft WJ, Koes BW, Bouter LM. Spinal radiographic findings and nonspecific low back pain. A systematic review of observational studies. Spine 1997;22:427-34.

 

ΜΟΙΡΑΣΤΕΙΤΕ ΤΟ



ΙΑΤΡΟΙ




ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ